Amsterdam investeert in groene krachtwijken

Op 5 februari tekende wethouder Vos een convenant met minister Verburg van LNV, waarmee de gemeente Amsterdam 975.000 euro ontvangt voor groene krachtwijken. In het Sloterpark in de krachtwijk Nieuw-West komen speel- en ontmoetingsplekken. Het park wordt aantrekkelijk voor allochtone bewoners en spelende kinderen. Voor Amsterdam Zuid-Oost ontwerpen kinderen een sport- en spellandschap en een ‘rondje Bijlmerpark’ (een rondje voor joggers en skaters). In Amsterdam-Noord, Oost-Watergraafsmeer en Bos en Lommer komen drie postzegelparken; opnieuw ingerichte groene pleintjes van zeer hoogwaardige ontwerpkwaliteit midden in buurten. De natuurspeeltuin Noorderpark geeft kinderen een speelse ontmoeting met de natuur.

De gemeente en het Rijk hebben een charter ondertekend, waarin is afgesproken dat de gemeente op de volgende wijze inzet op ‘groen in de leefomgeving’:

• Amsterdam ontwikkelt vier postzegelparken in de buurten van de wijkaanpak.
• Amsterdam richt 3% van de openbare ruimte in als speelplekken (12-) en hangplekken (12+). Amsterdam verbetert 28 speelruimten in de krachtwijken.
• Uitwerking van de business Case vitaal groen rondom de Sloterplas teneinde tot een breed gedragen stadsbrede aanpak te komen voor groen en water.

Project A - Speel- en ontmoetingsplekken Sloterpark/Sloterplas, Nieuw West

De stadsdelen rond de Sloterplas hebben grote migrantengemeenschappen, een bevolking met lage gemiddelde inkomens, een hoge werkloosheid en een hardnekkige sociale problematiek. Daarom heeft Amsterdam in Nieuw West ingezet op grootschalige stedelijke vernieuwing. Het opnieuw ontwerpen van het park en de plas (in relatie tot de groen-blauwe infrastructuur) beoogt een betere omgeving te creëren voor ontmoetingen tussen bewoners uit de stad, de omliggende wijken, werkenden en bezoekers van het park. Doel is het sociaal integrerende aspect van het park optimaal te benutten. Recent onderzoek heeft bovendien aangetoond dat een hoogwaardige groene omgeving ook leidt tot economische waardeontwikkeling. Groen-blauwe infrastructuur is een belangrijke vestigingsvoorwaarde voor de creatieve en kennisintensieve bedrijvigheid. Zo ontstaat ook meer werkgelegenheid en profiteert de wijkeconomie.
Nieuw West is een relatief kinderrijke wijk. In het Sloterpark zijn de speelmogelijkheden echter zeer beperkt of privaat van karakter. De wens is om dit gebied ook voor de jeugd aantrekkelijk te maken. Recent parkonderzoek heeft uitgewezen dat het Sloterpark een relatief ‘wit’ park is. De investeringen in het groen hebben daarom tot doel om de nu nog moeilijk te bereiken bevolkingsgroepen binnen de migrantengemeenschappen als gebruiker meer te laten profiteren van park en plas.

Planning - In 2009 vindt onderzoek plaats en wordt er met de bewoners overlegd. In 2010 en 2011 wordt het project uitgevoerd.

Eindresultaat - Twee nieuwe speelplaatsen, gericht op natuur en water. Het bestaande groen wordt getransformeerd, op basis van de aanwezige kwaliteiten. Versterken van de betekenis van groen voor ontmoeting en integratie. Kinderen in beweging krijgen en contact laten maken met groene omgeving.

Project B - Sport- en spellandschap en rondje Bijlmerpark, Amsterdam Zuid-oost

De kerngedachte achter de vernieuwing van de Bijlmer is van kwantiteit naar kwaliteit. Deze gedachte heeft eveneens betrekking op het groen in de Bijlmer. Het vele groen uit het ontwerp van de jaren ’60 en ’70 is monofunctioneel en onveilig. Het groen wordt om deze redenen niet of nauwelijks gebruikt en heeft daardoor een weinig sociaal verbindend karakter. De Bijlmer ondergaat een gedaanteverandering in stedenbouw. De hoogbouw maakt plaats voor een divers aanbod van woningen in zowel (middel)hoog- als laagbouw. Het groen wordt aangepast op deze nieuwe structuur en zal zowel ruimtelijk als sociaal een verbindende factor worden tussen de verschillende buurten. Het groen krijgt een multifunctioneel karakter zodat de bruikbaarheid ervan hoog is. Deze hogere gebruikswaarde van het groen draagt bij aan de sociale veiligheid van de Bijlmer. Kern van de projecten is dat jeugd en jongeren de voorwaarden hebben aangegeven om tot een succesvolle sport-en spellocatie te komen die buurtoverstijgend is. Zij hebben duidelijk aangegeven waarin voor hen de attractie van deze voorziening in het park zit, en wat de voorwaarden zijn om de sport-en spellocatie goed te laten functioneren. Omdat zij zich zo uitgebreid verdiept hebben in de (on)mogelijkheden van een speelplek in een park, is begrip voor de opgave en een gevoel van verantwoordelijkheid gecreëerd.
Het park maakt onderdeel uit van de hoofdgroenstructuur en kent een multifunctioneel karakter met de volgende elementen:

• natuurpark in het zuidelijk deel, voorzien van veel water en gericht op beleving van de natuur;
• sportpark voor de georganiseerde sport centraal in het park;
• verschillende sferen, zodat in elk jaargetijde aantrekkelijke plekken in het park te vinden zijn om bijvoorbeeld te wandelen;
• aansluiting in het noorden op winkelcentrum de Amsterdamse Poort. Hier komt een grote grasweide voor evenementen en ongeorganiseerde sport;
• openbare sport- en spelesplanade aangrenzend aan de sportvelden;
• “rondje park”.

Planning - Er is al veel overleg geweest over de inrichting van het Bijlmerpark. Bedoeling is dat het voorlopige ontwerp begin 2009 wordt afgerond. De uitvoering zal in het laatste kwartaal van 2009 aanvangen en worden afgerond in 2010. Het ’rondje park’ zal gereed zijn als het complete park wordt opgeleverd in het 4e kwartaal van 2010.

Eindresultaat - Een door kinderen ontworpen spellandschap met speelvoorzieningen geïntegreerd in het groen op een hoogwaardig niveau en de aanleg van een rondje voor joggers en skaters met trimvoorzieningen. Leefbaarheid, gezondheid en bewegen, spelen, integratie en burgerparticipatie, recreëren in het groen.

Project C – Postzegelparken in Amsterdam Noord, Oost-Watergraafsmeer, Bos en Lommer

De openbare ruimte in de compacte stad moet goed en veelzijdig worden gebruikt. Inzet bij de postzegelparken is om in 2009 een aantal miniparkjes met hoge kwaliteit in te richten. Bij het ontwerp van de parkjes speelt de buurt een grote rol. Per locatie wordt in overleg met de stadsdelen en de buurt een gepast ontwerp gemaakt waarbij wordt uitgegaan van vergroening, duurzame materialen, groot draagvlak, beheersbaarheid en een programma dat past in de omgeving.
De Amsterdamse bevolking mocht plannen indienen en stemmen voor het veranderen van stenige plekken in miniparkjes. Deze miniparkjes verbeteren het leefklimaat, bieden midden in de buurten aantrekkelijke plaatsen voor ontmoetingen en dragen bij aan sociale cohesie. De drie in krachtwijken gelegen prijswinnaars zijn:

• Sara Burghartstraat (Bos en Lommer): een grasveld bij de Multatulischool, maakt onderdeel uit van de geplande groene route door het Stadsdeel;
• Gentiaanplein (Amsterdam Noord): een hofje in een buurt waar behoefte is aan meer buurtgeoriënteerde ontmoetingsruimte. Het hofje is gelegen in een renovatiegebied;
• Oetgensstraat (Oost-Watergraafsmeer): een onaantrekkelijk pleintje met een betere en groene inrichting omvormen tot ontmoetingsplaats. Het pleintje wordt nu niet gebruikt als ontmoetingsplaats, maar heeft wel potentie.

Planning - Het project wordt eind 2010 opgeleverd.

Eindresultaat - Drie heringerichte groene pleintjes van zeer hoogwaardige ontwerpkwaliteit midden in buurten. Kinderen in beweging krijgen en contact laten maken met een groene omgeving, buurtsamenhang en ontmoetingsplek.

Project D - Natuurspeeltuin Noorderpark (Amsterdam Noord)

In Amsterdam-Noord worden twee bestaande parken via een nieuwe inrichting en verbeterde bereikbaarheid omgevormd tot het nieuwe Noorderpark. Hierdoor krijgt het stadsdeel een groot stadspark dat aan verschillende behoeften voldoet en waardoor een groter publiek kan gaan spelen, recreëren, sporten en ontmoeten in een groene omgeving.
Er wordt een (tijdelijke) natuurspeeltuin aangelegd in het park dat de komende jaren wordt gerenoveerd. In het stadsdeel zelf zijn op dit moment nog weinig mogelijkheden voor kinderen om spelenderwijs met natuur in contact te komen.

Planning - Het project wordt opgeleverd in 2010.

Eindresultaat - Een speeltuin waar kinderen op een speelse manier in aanraking komen met de natuur. Kinderen in beweging krijgen en contact laten maken met een groene omgeving, buurtsamenhang en ontmoetingsplek.