Rob van der Ham: 'Nadenken over groen is essentieel'

DEN HAAG - Door een gebrek aan kennis bij bouwpartijen en zelfs landschapsarchitecten blijven bouwprojecten na de realisatie vaak achter met lelijke groenstroken, verlepte perkjes en nutteloze parken. Volgens Rob van der Ham, landschapsarchitect en beleidsambtenaar in Den Haag, moeten alle partijen meer investeren in kennis. Bouwers moeten naar zijn smaak veel kritischer zijn over de inbreng van groen.

"Je ziet altijd hetzelfde. Als de lintjes zijn doorgeknipt, bewonderen bouwpartijen nog even de nieuwe gebouwen en lopen dan weg. Het project zelf blijft zitten met een onontwikkelde groenstrook, of met kleine boompjes waarbij het nog tientallen jaren duurt voor ze de bedoelde uitstraling geven. Maar die tijd krijgen ze zelden. Als bewoners in een nieuwbouwwijk een treurig stukje groen zat zijn, dan komt er weer wat anders." Van der Ham schreef samen met een aantal experts het boek 'Goed Groen', waarin hij opdrachtgevers een handreiking wil geven hoe je groen in een bouwproject wèl moet gebruiken. Groen is geen vlek op een plankaart, maar moet een wezenlijk onderdeel uitmaken van het ontwerp. "Openbaar groen blijft emotie," benadrukt Van der Ham. "In de hoofden van de opdrachtgever moet het er leuk uitzien. Dat vertaalt een landschapsarchitect naar een mooie tekening, die vaak weinig te maken heeft met de feitelijke uitvoering. Dat 'leuke' bestaat alleen in hun hoofd. Maar al te vaak wordt nog even een cadeautje gegeven in de vorm van een stukje groen. Zo ben je onzorgvuldig bezig met het domein en het beschikbare geld. Het gevolg is dat in Nederland heel veel groengebieden slecht gebruikt worden. Want niemand heeft onderzocht of het wel nodig is."

Dure perkjes
Van der Ham stelt dat zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers zich meer bewust moeten zijn van de rol van groen in de planvorming en het veel zakelijker moeten benaderen. "Partijen moeten eerder in het proces over stedelijk groen nadenken. Zo krijg je minder onzinnige plannen, zoals een stadspark op een bedrijventerrein, of schreeuwend dure perkjes op rotondes. Er is nauwelijks besef dat een boom pas na vijftig jaar de uitstraling heeft van een oud stadspark. Groen is dus een investering op lange termijn. Een mooi voorbeeld is Den Haag-Zuidwest. Die wijk werd na de oorlog aangelegd en altijd verfoeid om de winderigheid doordat er alleen jonge aanplant tussen de kleine woninkjes stond. Nu wordt de wijk compleet vernieuwd, zijn de bomen groot en geven ze de wijk een schitterende aanblik. Door het oude groen wordt de wijk ineens populair."