De Eenvoud: creatieve tegenpool van Vinex

In Almere kun je straks wonen in een cabrio, een bijenkorf, of als vogelaar. Helemaal naar eigen smaak. Een wijk waar niets op elkaar lijkt. Met een huis als een bijenkorf, een cabrio-woning, een huis van rubber, een ‘vintagehuis’ en een ringvormige woning. Toekomstfantasie? Nee, binnenkort te zien én te koop in Almere. Daar gaat aanstaande mei de schop in de grond voor ‘De Eenvoud,’ een bijzonder en kleinschalig nieuwbouwproject in de bossen.

Het enige wat de huizen met elkaar gemeen hebben, is dat ze niets met elkaar gemeen hebben,’ vertelt ontwerper Bart Guldemond, een van de deelnemers aan De Eenvoud en woordvoerder van het project. En dat is maar mooi ook, vindt hij. ‘Want in Nederland is het in de woningbouw moeilijk om je eigen gang te gaan. De macht is in handen van projectontwikkelaars en die gaan uit van wat zij denken dat de standaard Nederlander wil: een eengezinswoning in een rustige, kindvriendelijke wijk of een appartementje midden in de stad. Wil je iets anders, creatiever wonen, dan lukt dat meestal alleen als je een enorme zak geld neer kunt leggen voor een eigen kavel.’

Trekpleister
De gemeente Almere vond dat ook een slechte ontwikkeling en wilde burgers meer zeggenschap geven over hun woonsituatie. Daarom schreef Almere in de jaren ’80 architectuurwedstrijden uit, voor bijzondere wijken. Daaruit ontsproten De Realiteit en De Fantasie, twee – aanvankelijk tijdelijke – wijkjes waar alles mogelijk was qua architectuur en die inmiddels een toeristische trekpleister voor de stad zijn geworden. De Eenvoud wordt de derde in deze traditie. In 2006 werd wederom een ontwerpwedstrijd uitgeschreven, waarbij gevraagd werd om vernieuwende ideeën voor een betaalbare, simpele woning. Hierop kwamen bijna driehonderd inzendingen. Twaalf plannen wonnen een plek op de kavel.

Op een open plek in het bos wordt vanaf mei aanstaande gebouwd. De vrijstaande bouwwerken die er komen te staan zijn bijzonder. Zo is er ‘Het huis van de Vogelaar’. Dat heeft niets met de oud-minister te maken, maar zit vol gaatjes waar vogels in kunnen broeden, is lang en slank als een boomstam en heeft brede ramen als de uitkijkpost van een vogelaar. Het ontwerp ‘R.S.V.P.’ is nog niet af. Het is een basis, een fundering, die door de gebruiker flexibel kan worden afgebouwd. Guldemond: ‘Je kunt je zo steeds voor blijven stellen hoe het huis nog kan transformeren in verloop van tijd.’ ‘Cache-cache’ weerspiegelt van buiten de omgeving en bestaat uit een grote lege ruimte met veel ramen. Zo woon je binnen, maar toch midden in het bos. Ook het ‘Convertible House’ speelt met de relatie tussen binnen en buiten wonen. De woning is zelfs uitschuifbaar. ‘Clearing’ is een ringvormige woning, een ruimte die tot in het oneindige doorloopt en ‘Korf’ is een knusse woning, geïnspireerd op het fenomeen van de bijenkorf.

Guldemond: ‘Opvallend is, dat de huizen die op De Eenvoud terechtkomen in twee categorieën in te delen zijn. De eerste gaat vanuit het ontwerp op zoek naar: wat is wonen, hoe kun je een heel ander huis maken?’ De tweede groep ontwerpen gaat meer in op: hoe bouw je een huis, hoe komt een huis tot stand?’ Maar originaliteit en duurzaamheid zijn op alle ideeën van toepassing zijn. Is het niet wat het idee betreft, dan wel de uitvoering. ‘Ik merk een stijgende aversie tegen Vinex, tegen standaard. Die woningen zijn uiterlijk verschillend maar van binnen allemaal hetzelfde. De Eenvoud is nieuwbouw voor mensen die iets specifieks, anders willen. Het is een kakafonie van expressie.’

Online
Een aantal van de te bouwen woningen van ‘De Eenvoud’ is momenteel in de verkoop. Maar je zou denken dat elke architect in zijn eigen woning zou willen wonen. Waarom dat niet zo is, legt Guldemond uit: ‘Omdat de wedstrijd online is uitgeschreven, zijn er veel internationale inzendingen gekomen. Zo’n wedstrijd is voor architectenbureaus een manier om zich op de kaart te zetten. Vandaar dat ze op de ‘normale’ markt terechtkomen.’ Voor een bijzonder huis waarvan er maar eentje op de wereld is, maar zonder alles zelf te regelen, kunnen liefhebbers van originaliteit dus terecht in Almere.