De staat van de ruimte 2010: De herschikking van stedelijk Nederland

Het ruimtelijk beleid staat voor grote opgaven in de stedelijke regio. Opgaven zoals de herstructurering van oude wijken en bedrijventerreinen, het behouden en stimuleren van de economische vitaliteit van de regio, het anticiperen op de gevolgen van klimaatverandering en het verbeteren van de leefbaarheid in de wijken. Deze opgaven vragen van beleidsmakers dat ze op een nieuwe manier gaan nadenken over de stad.

Deze Staat van de ruimte heeft de herschikking van stedelijk Nederland als onderwerp: hoe de plekken in de stad veranderen en hoe mensen die plekken op verschillende manieren gebruiken. In acht hoofdstukken schetsen we de opvallende ontwikkelingen in een aantal karakteristieke stedelijke milieus: historische
binnensteden, stationslocaties, werklocaties, stedelijke woonwijken, grootschalige winkellocaties en de bebouwde en groene gebieden rondom de traditionele stad.

Een nieuwe manier van nadenken over de stad vergt het loslaten van de traditionele termen; wie praat over ‘centrum’ en ‘periferie’ dreigt de locaties aan de buitenkant van de stedelijke regio stiefmoederlijk te behandelen. De buitenkant verdient meer aandacht dan de term ‘periferie’ suggereert. Een sterke stedelijke regio bestaat niet eenvoudigweg uit een centrum en periferie, maar uit een grote diversiteit aan sterke milieus, met goed functionerende binnensteden, stationsomgevingen, en inclusief grootschalige winkel- of recreatiemilieus, aantrekkelijke parken en sportvelden.

Door te kijken naar de stad als een diversiteit van sterke plekken ontstaan nieuwe aanknopingspunten om de kansen of bedreigingen van het stedelijk gebied te benutten, respectievelijk af te wenden. Aan ruimtelijke planners de taak om de kwaliteit van en samenhang tussen die verschillende plekken te ontwikkelen en te waarborgen.